รู้สึกเหนื่อยล้าทั้งที่นอนเต็มอิ่ม ปวดหลังเรื้อรังโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน หรือเดินเซง่ายกว่าเมื่อก่อน หลายคนมองว่าเป็นเรื่องปกติของความเหนื่อยหรือความแก่ แต่จริงๆ แล้วอาจเป็นสัญญาณของการขาดวิตามิน D ซึ่งคนไทยมีโอกาสขาดได้สูงทั้งที่อยู่ในประเทศแดดแรง บทความนี้จะพาไปดูอาการที่พบบ่อย กลุ่มเสี่ยงสูง ผลกระทบระยะยาว และวิธีตรวจระดับในเลือด
อ่านเพิ่มเติม: อาจเป็นสัญญาณของการขาดวิตามิน Dอาการขาดวิตามิน D ที่พบบ่อยและมักถูกมองข้าม
อาการขาดส่วนใหญ่ค่อยเป็นค่อยไปและไม่จำเพาะเจาะจง ทำให้หลายคนไม่เชื่อมโยงกับสารอาหารตัวนี้
- อ่อนเพลียเรื้อรัง — เหนื่อยง่าย หมดแรงทั้งที่นอนพอ เป็นอาการแรกๆ ที่พบบ่อยที่สุด เพราะเกี่ยวข้องกับการทำงานของเซลล์กล้ามเนื้อและระดับพลังงานในร่างกาย
- ปวดกระดูกหรือปวดหลังส่วนล่าง — เกิดจากการดูดซึมแคลเซียมที่ลดลงเมื่อระดับต่ำ ทำให้กระดูกอ่อนแรงและรู้สึกปวดแบบตื้อๆ
- กล้ามเนื้ออ่อนแรง เดินเซ — พบบ่อยในผู้สูงอายุ และเป็นสาเหตุหนึ่งของการหกล้มที่นำไปสู่กระดูกหัก
- อารมณ์หดหู่หรือซึมเศร้า — มีงานวิจัยพบความเชื่อมโยงระหว่างระดับต่ำกับความเสี่ยงด้านอารมณ์ แม้ยังต้องการการศึกษาเพิ่มเติม
- ติดเชื้อทางเดินหายใจบ่อย — เพราะวิตามิน D มีบทบาทในการทำงานของระบบภูมิคุ้มกัน
ทำไมคนไทยขาดวิตามิน D ทั้งที่อยู่เมืองร้อน
ฟังดูย้อนแย้ง แต่มีเหตุผลรองรับชัดเจน
กลัวแดด กลัวผิวคล้ำ — คนไทยจำนวนมากหลีกเลี่ยงแดดโดยตรง และมักออกในช่วงที่แดดไม่แรงพอที่จะกระตุ้นการสร้างวิตามิน D
ใส่ครีมกันแดดเป็นประจำ — ครีมกันแดดที่มี SPF สูงช่วยป้องกันมะเร็งผิวหนังได้จริง แต่ก็ลดการสร้างจากผิวหนังไปด้วยเช่นกัน
ใช้ชีวิตในอาคารเป็นหลัก — คนเมืองส่วนใหญ่ใช้เวลากลางวันอยู่ในห้องแอร์ ผิวจึงไม่ได้สัมผัสแดดเพียงพอ
เม็ดสีผิวเข้ม — คนเอเชียมีเม็ดสีผิวมากกว่าคนผิวขาว ซึ่งกรองรังสี UVB ตามธรรมชาติ ทำให้ต้องใช้เวลาตากแดดนานกว่าจึงผลิตได้ในปริมาณเท่ากัน
งานวิจัยในไทยพบว่าคนไทยมากถึงราว 45% มีระดับวิตามิน D ในเลือดไม่เพียงพอ ซึ่งสะท้อนว่าพฤติกรรมการใช้ชีวิตมีผลมากกว่าปริมาณแดดที่มีอยู่
กลุ่มเสี่ยงขาดวิตามิน D สูง
คนทำงานออฟฟิศ — ใช้เวลาส่วนใหญ่ในอาคาร แทบไม่ได้สัมผัสแดดในช่วงกลางวัน
ผู้สูงอายุ — ผิวหนังผลิตได้น้อยลงตามอายุ และมักออกแดดน้อยกว่าคนวัยทำงาน
คนที่มีน้ำหนักตัวมากหรือมีไขมันสะสมสูง — สารนี้ละลายในไขมัน จึงถูกกักไว้ในเนื้อเยื่อไขมันมากกว่าจะถูกปล่อยเข้ากระแสเลือด ทำให้ระดับในเลือดต่ำกว่าคนทั่วไป
คนที่ทาครีมกันแดดทุกวันโดยไม่เผยผิวรับแดดเลย — มีความเสี่ยงสูงแม้จะออกไปนอกบ้านบ่อยก็ตาม
