อ่อนเพลียไม่มีแรง สาเหตุ อาการ และวิธีแก้ที่ได้ผลจริง

การรู้สึกอ่อนเพลียไม่มีแรงเป็นอาการที่หลายคนประสบในชีวิตประจำวัน แต่ถ้าความเหนื่อยล้านี้ไม่หายแม้จะพักผ่อนเพียงพอ ส่งผลกระทบต่อการทำงานและคุณภาพชีวิต อาจเป็นสัญญาณของปัญหาสุขภาพที่ต้องดูแล ตั้งแต่การนอนหลับไม่มีคุณภาพ ภาวะโลหิตจาง ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ไปจนถึงความเครียดเรื้อรังและโรคซึมเศร้า บทความนี้จะอธิบายสาเหตุที่แท้จริงของอาการอ่อนเพลีย วิธีแยกความเหนื่อยธรรมดากับภาวะที่ต้องรักษา และแนวทางการดูแลที่มีประสิทธิภาพ

อ่อนเพลียไม่มีแรงคืออะไร? ภาวะที่รู้สึกเหนื่อยล้าอย่างถาวร ไม่มีพลังงาน แม้จะพักผ่อนเพียงพอ ทำกิจกรรมง่ายๆ แล้วเหนื่อยมาก และไม่หายแม้จะนอนหลับครบ 7-8 ชั่วโมง สาเหตุหลักได้แก่ นอนไม่หลับ โลหิตจาง ไทรอยด์ทำงานผิดปกติ เบาหวาน และความเครียดเรื้อรัง

อ่อนเพลียไม่มีแรงคืออะไร? ต่างจากเหนื่อยธรรมดาอย่างไร

ความหมายของอ่อนเพลีย

อ่อนเพลีย (Fatigue) คือภาวะที่ร่างกายและจิตใจรู้สึกหมดพลังงาน ไม่มีแรงจูงใจ ทำอะไรไม่ไหว แม้กิจกรรมเล็กๆ น้อยๆ ก็รู้สึกหนักหนา

ลักษณะของอ่อนเพลีย:

• รู้สึกเหนื่อยล้าตลอดเวลา แม้เพิ่งตื่นนอน
• ไม่มีพลังงานทำกิจกรรมที่เคยทำได้ง่ายๆ
• สมาธิไม่ดี คิดช้า จำอะไรไม่ค่อยได้
• หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน
• ร่างกายหนัก รู้สึกเหมือนแบกน้ำหนัก
• ไม่อยากทำอะไร แม้แต่กิจกรรมที่ชอบ

เหนื่อยธรรมดา vs อ่อนเพลียผิดปกติ

เหนื่อยธรรมดา (Normal Tiredness):

• เกิดจากการทำกิจกรรมหนัก ออกกำลังกาย ทำงานหนัก
• หายหลังพักผ่อนหรือนอนหลับพอสมควร
• ยังทำกิจวัตรประจำวันได้ตามปกติ
• ไม่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตมาก
• เกิดเป็นครั้งคราว ไม่ต่อเนื่องทุกวัน

อ่อนเพลียผิดปกติ (Abnormal Fatigue):

• เกิดขึ้นโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน แม้ไม่ได้ทำอะไรหนัก
• ไม่หายแม้จะพักผ่อนหรือนอนหลับเพียงพอ
• ทำกิจวัตรประจำวันได้ยาก ต้องบังคับตัวเอง
• ส่งผลกระทบต่อการทำงาน ความสัมพันธ์ คุณภาพชีวิต
• เกิดต่อเนื่องนานกว่า 2 สัปดาห์ หรือซ้ำๆ บ่อยครั้ง

เมื่อไหร่ถึงควรกังวล:

• อ่อนเพลียนานเกิน 2 สัปดาห์โดยไม่ดีขึ้น
• มีอาการร่วมอื่นๆ เช่น ใจสั่น เวียนศีรษะ น้ำหนักลด ผมร่วง
• รบกวนชีวิตประจำวัน ไปทำงานไม่ไหว นอนทั้งวัน
• ไม่รู้สาเหตุว่าทำไมถึงเหนื่อย

สาเหตุของอ่อนเพลียไม่มีแรง 5 กลุ่มหลัก

1. การพักผ่อนไม่เพียงพอและปัญหานอนหลับ

นอนไม่พอ — สาเหตุที่พบบ่อยที่สุด

ผู้ใหญ่ต้องการการนอนหลับ 7-9 ชั่วโมงต่อคืน การนอนน้อยกว่านี้เป็นประจำทำให้ร่างกายไม่มีเวลาซ่อมแซมและเติมพลังงาน

ผลกระทบจากนอนไม่พอ:

• เหนื่อยล้าตลอดวัน ง่วงนอน สมาธิไม่ดี
• ระบบภูมิคุ้มกันอ่อนแอ ป่วยง่าย
• เพิ่มความเสี่ยงโรคเบาหวาน โรคหัวใจ อ้วน
• อารมณ์แปรปรวน หงุดหงิดง่าย
• ความจำแย่ ทำงานไม่มีประสิทธิภาพ

นอนไม่หลับ (Insomnia)

นอนไม่หลับคือการนอนยาก หลับไม่สนิท ตื่นกลางดึกบ่อย หรือตื่นเช้าเกินไปแล้วนอนต่อไม่ได้

สาเหตุของนอนไม่หลับ:

• ความเครียด กังวล คิดมากก่อนนอน
• ใช้มือถือ คอมพิวเตอร์ก่อนนอน แสงสีน้ำเงินกระตุ้นสมอง
• กินคาเฟอีน แอลกอฮอล์มากเกินไป
• ห้องนอนไม่เหมาะ: ร้อน เสียงดัง แสงสว่างเกินไป
• โรคประจำตัว เช่น ปวดเรื้อรัง กรดไหลย้อน ภูมิแพ้

อาการที่พบ:

• นอนไม่หลับหรือหลับยาก นอนกี่ชั่วโมงก็รู้สึกไม่ฟื้น
• ตื่นเช้ามาเหนื่อยกว่าก่อนนอน
• ง่วงนอนตอนกลางวัน แต่กลางคืนนอนไม่หลับ
• ปวดศีรษะ หงุดหงิด จำอะไรไม่ค่อยได้

Sleep Apnea — หยุดหายใจขณะนอน

Sleep Apnea คือภาวะที่หยุดหายใจชั่วคราวขณะนอนหลับ 10-30 วินาทีต่อครั้ง อาจเกิดขึ้นหลายสิบหรือหลายร้อยครั้งต่อคืน

กลุ่มเสี่ยง:

• คนอ้วน โดยเฉพาะรอบคอใหญ่
• คางเล็ก คอสั้น ลิ้นใหญ่
• นอนกรน ดัง มาก
• ผู้สูงอายุ ผู้ชายมากกว่าผู้หญิง

อาการ:

• กรนดังมาก หยุดหายใจขณะนอน (สังเกตได้จากคนใกล้ชิด)
• ตื่นมาปากแห้ง คอแห้ง ปวดหัว
• ง่วงนอนตอนกลางวันมาก แม้นอนหลับ 8-9 ชั่วโมง
• เหนื่อยล้าตลอดเวลา สมาธิไม่ดี อารมณ์แปรปรวน

2. ภาวะโลหิตจางและธาตุเหล็กต่ำ

โลหิตจาง (Anemia)

โลหิตจางคือภาวะที่เม็ดเลือดแดงหรือฮีโมโกลบินต่ำกว่าปกติ ทำให้เลือดลำเลียงออกซิเจนไปเลี้ยงอ วัยวะได้ไม่เพียงพอ

สาเหตุหลัก:

• ขาดธาตุเหล็ก — พบบ่อยที่สุด จากกินอาหารไม่ครบ ประจำเดือนมาก เลือดออกทางเดินอาหาร
• ขาดวิตามิน B12 / Folate — จากไม่กินเนื้อสัตว์ โรคลำไส้ไม่ดูดซึม
• โรคเรื้อรัง — โรคไต มะเร็ง โรคอักเสบเรื้อรัง
• ธาลัสซีเมีย — พันธุกรรม พบบ่อยในคนไทย

อาการโลหิตจาง:

• อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรง หายใจเหนื่อย
• หน้าซีด เหงือกซีด ตาซีด เล็บซีด
• ใจสั่น เต้นเร็ว โดยเฉพาะเมื่อออกกำลังกาย
• เวียนศีรษะ มึนงง มองตาลาย
• มือเท้าเย็น ปวดศีรษะ

กลุ่มเสี่ยง:

• ผู้หญิงวัยเจริญพันธุ์ (ประจำเดือนมาก)
• หญิงตั้งครรภ์และให้นมบุตร
• ทานมังสวิรัติ ไม่กินเนื้อสัตว์
• ผู้ป่วยโรคเรื้อรัง โรคไต มะเร็ง

ธาตุเหล็กต่ำ (Iron Deficiency)

ธาตุเหล็กต่ำอาจยังไม่ถึงขั้นโลหิตจาง แต่ก็ทำให้เหนื่อยล้าได้

อาการ:

• เหนื่อยง่าย อ่อนเพลีย
• ผมร่วงมาก เล็บบาง แตกง่าย
• ผิวแห้ง ปากแห้งแตก มุมปากอักเสบ
• อยากกินน้ำแข็ง ดิน แป้ง (Pica)
• ภูมิต้านทานต่ำ ป่วยบ่อย

3. ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ

ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนที่ควบคุมการเผาผลาญพลังงานของร่างกาย เมื่อทำงานผิดปกติ จะส่งผลต่อระดับพลังงานโดยตรง

ไทรอยด์ทำงานต่ำ (Hypothyroidism)

ไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนน้อยเกินไป ทำให้การเผาผลาญช้าลง

อาการ:

• อ่อนเพลียมากผิดปกติ ไม่มีแรง ง่วงนอนตลอดเวลา
• น้ำหนักขึ้น แม้กินไม่มากขึ้น ลดยาก
• หนาวง่าย ทนความหนาวไม่ได้
• ท้องผูก ถ่ายยาก 2-3 วันครั้ง
• ผิวแห้ง เล็บเปราะบาง ผมร่วง มาก
• หน้าบวม โดยเฉพาะตอนเช้า
• ซึมเศร้า คิดช้า จำอะไรไม่ค่อยได้
• ประจำเดือนมามาก หรือไม่ปกติ

กลุ่มเสี่ยง:

• ผู้หญิง โดยเฉพาะอายุ 40-60 ปี
• มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไทรอยด์
• เป็นโรค Autoimmune อื่นๆ

ไทรอยด์ทำงานสูง (Hyperthyroidism)

ไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนมากเกินไป ทำให้การเผาผลาญเร็วผิดปกติ

อาการ:

• อ่อนเพลีย ไม่มีแรง แม้จะหิวและกินเยอะ
• น้ำหนักลด ชัดเจนแม้กินมากขึ้น
• ใจสั่น เต้นเร็ว ผิดปกติ พักผ่อนก็เต้นเร็ว 90-100 ครั้ง/นาที
• มือสั่น เห็นได้ชัดเมื่อเหยียดนิ้ว
• ร้อนง่าย เหงื่อออกมาก
• ท้องเสีย ถ่ายบ่อย 3-5 ครั้ง/วัน
• หงุดหงิดง่าย กระวนกระวาย นอนไม่หลับ
• ตาโปน (กรณี Graves' disease)

4. น้ำตาลในเลือดผิดปกติและเบาหวาน

เบาหวาน (Diabetes)

เบาหวานคือภาวะที่น้ำตาลในเลือดสูงเรื้อรัง ร่างกายใช้น้ำตาลเป็นพลังงานไม่ได้ ทำให้อ่อนเพลีย

อาการเบาหวาน:

• อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรงแม้จะพักผ่อนพอ
• กระหายน้ำ ดื่มน้ำมากผิดปกติ
• ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะกลางคืน ตื่นขึ้นมาปัสสาวะ 3-5 ครั้ง
• หิวบ่อย กินแล้วก็ยังหิว
• น้ำหนักลด โดยไม่ได้ตั้งใจ
• แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย
• มองเห็นไม่ชัด มัวๆ
• ชาปลายมือปลายเท้า

กลุ่มเสี่ยง:

• อายุ 40 ปีขึ้นไป
• น้ำหนักเกิน อ้วน โดยเฉพาะรอบเอว
• มีประวัติครอบครัวเป็นเบาหวาน
• ไม่ออกกำลังกาย กินอาหารหวานมัน

น้ำตาลในเลือดต่ำ (Hypoglycemia)

น้ำตาลในเลือดต่ำกว่า 70 mg/dL ทำให้สมองและร่างกายขาดพลังงาน

สาเหตุ:

• ข้ามมื้อ อดอาหารนาน
• ผู้ป่วยเบาหวานใช้ยาหรืออินซูลินมากเกินไป
• ดื่มแอลกอฮอล์โดยไม่กินอาหาร
• ออกกำลังกายหนักโดยไม่เติมพลังงาน

อาการ:

• หิวมาก อ่อนเพลียเฉียบพลัน
• มือสั่น เหงื่อออก ใจสั่น
• มึนงง สมองไม่แล่น หงุดหงิด
• ตัวซีด เวียนศีรษะ มองตาลาย
• ถ้ารุนแรง: ชัก หมดสติ

5. ความเครียด ซึมเศร้า และ Burnout

ความเครียดเรื้อรัง (Chronic Stress)

ความเครียดระยะยาวทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมน Cortisol สูงต่อเนื่อง ทำให้ร่างกายอยู่ในภาวะตื่นตัวตลอดเวลา ร่างกายหมดพลังงาน

อาการ:

• อ่อนเพลียแม้ไม่ได้ทำอะไรหนัก
• นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไป
• ปวดศีรษะ ปวดคอ ปวดหลัง ตึงกล้ามเนื้อ
• ท้องผูกหรือท้องเสีย กรดไหลย้อน
• หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน
• เจ็บป่วยบ่อย ภูมิต้านทานต่ำ

โรคซึมเศร้า (Depression)

โรคซึมเศร้าเป็นโรคทางจิตเวชที่ส่งผลต่อทั้งร่างกายและจิตใจ อาการเหนื่อยล้าเป็นหนึ่งในอาการสำคัญ

อาการซึมเศร้า:

• อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรง แม้แต่ทำกิจวัตรง่ายๆ ก็หนักหนา
• เศร้า หม่นหมอง เบื่อหน่าย ไม่มีความสุข
• ไม่อยากทำอะไร แม้กิจกรรมที่เคยชอบ
• นอนมากเกินไป (Hypersomnia) หรือ นอนไม่หลับ
• กินไม่ได้ หรือกินมากเกินไป น้ำหนักเปลี่ยนชัดเจน
• รู้สึกผิด ไร้ค่า โทษตัวเอง
• คิดช้า สมาธิไม่ดี ตัดสินใจไม่ได้
• คิดทำร้ายตัวเอง (กรณีรุนแรง)

Burnout — หมดไฟจากการทำงาน

Burnout คือภาวะที่เหนื่อยหมดทั้งกายและใจจากการทำงานหนักต่อเนื่อง ความกดดัน และขาดการพักผ่อน

อาการ:

• เหนื่อยล้าเรื้อรัง ไม่มีแรงทำงาน
• เบื่องาน ไม่มีแรงจูงใจ รู้สึกว่างเปล่า
• ประสิทธิภาพการทำงานลดลง ทำอะไรก็ผิดพลาด
• แยกตัว หลีกเลี่ยงเพื่อนร่วมงาน
• หงุดหงิด โกรธง่าย มองโลกในแง่ร้าย
• ปวดหัว ปวดกล้ามเนื้อ นอนไม่หลับ

กลุ่มเสี่ยง:

• ทำงานหนักเกิน 50-60 ชั่วโมง/สัปดาห์
• ไม่มีสมดุลชีวิตและงาน
• ถูกคาดหวังสูง กดดันมาก
• ทำงานที่ไม่ชอบหรือไม่มีความหมาย

สัญญาณเตือนที่บอกว่าเป็นมากกว่าแค่เหนื่อย

หากคุณมีอาการเหล่านี้ร่วมกับอ่อนเพลีย ควรพบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ:

สัญญาณอันตราย:

• อ่อนเพลียนานเกิน 2 สัปดาห์ ไม่ดีขึ้นแม้จะพักผ่อน
• น้ำหนักลดหรือขึ้นชัดเจนโดยไม่ได้ตั้งใจ (5 กก. ใน 1 เดือน)
• ไข้ต่ำๆ ต่อเนื่อง เหงื่อออกตอนกลางคืน
• ต่อมน้ำเหลืองโต คอ รักแร้ ขาหนีบ
• เลือดออกผิดปกติ ฟกช้ำง่าย
• ปวดข้อ บวม แข็งตึง โดยเฉพาะตอนเช้า
• หายใจเหนื่อย แน่นหน้าอก ใจสั่น ผิดปกติ
• ปัสสาวะสีเข้มมาก ปวดเมื่อยข้างหลัง
• อาการทางจิตใจ: เศร้าหนัก ไม่อยากมีชีวิต คิดทำร้ายตัวเอง

อ่อนเพลียชั่วคราว vs อ่อนเพลียเรื้อรัง (CFS)

อ่อนเพลียชั่วคราว (Acute Fatigue)

• เกิดจากสาเหตุชัดเจน: ทำงานหนัก นอนดึก เครียดช่วงสั้น
• ระยะเวลาสั้น ไม่เกิน 1-2 สัปดาห์
• หายหลังพักผ่อน นอนหลับเพียงพอ
• ไม่รบกวนชีวิตประจำวันมาก

อ่อนเพลียเรื้อรัง (Chronic Fatigue)

• ไม่มีสาเหตุชัดเจน หรือมีสาเหตุทางการแพทย์
• นานเกิน 6 เดือน ต่อเนื่อง
• ไม่หายแม้พักผ่อน นอนหลับเพียงพอ
• รบกวนชีวิตประจำวันมาก ทำงานไม่ได้ ดูแลตัวเองลำบาก

Chronic Fatigue Syndrome (CFS / ME/CFS)

CFS เป็นโรคเรื้อรังที่ยังไม่ทราบสาเหตุแน่ชัด มีอาการอ่อนเพลียรุนแรงนานเกิน 6 เดือน

เกณฑ์การวินิจฉัย CFS:

• อ่อนเพลียรุนแรงนานเกิน 6 เดือน
• เหนื่อยหนักขึ้นหลังทำกิจกรรม (Post-Exertional Malaise)
• นอนแล้วไม่รู้สึกฟื้น
• ร่วมกับอย่างน้อย 1 ข้อ:
  • ความจำแย่ สมาธิไม่ดี คิดช้า
  • เวียนศีรษะ มึนงงเมื่อยืน (Orthostatic Intolerance)

อาการอื่นที่พบบ่อย:

• ปวดกล้ามเนื้อ ปวดข้อ โดยไม่บวมแดง
• ปวดศีรษะแบบใหม่ ไม่เคยเป็นมาก่อน
• ต่อมน้ำเหลืองโต เจ็บคอบ่อย
• ไวต่อแสง เสียง กลิ่น

วิธีแก้อ่อนเพลียไม่มีแรง

1. ปรับการนอนหลับให้มีคุณภาพ

• นอนให้ครบ 7-9 ชั่วโมง นอนและตื่นเวลาเดิมทุกวัน
• หลีกเลี่ยงมือถือ คอมพิวเตอร์ก่อนนอน 1 ชั่วโมง
• ห้องนอนมืด เย็น เงียบ
• หลีกเลี่ยงคาเฟอีนหลัง 14.00 น. แอลกอฮอล์ก่อนนอน
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ แต่ไม่ใกล้เวลานอน

2. กินอาหารครบ 5 หมู่ เสริมวิตามิน

• โปรตีน: เนื้อ ไข่ ปลา ถั่ว — สร้างกล้ามเนื้อและพลังงาน
• ธาตุเหล็ก: เนื้อแดง ตับ ผักใบเขียวเข้ม ถั่ว
• วิตามิน B12: เนื้อสัตว์ ไข่ นม (ผู้ทานมังสวิรัติควรเสริม)
• วิตามิน D: ตากแดด 15-20 นาที ปลาแซลมอน ไข่แดง
• คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน: ข้าวกล้อง ขนมปังโฮลวีต ข้าวโอ๊ต
• ดื่มน้ำเพียงพอ 8-10 แก้วต่อวัน

3. ออกกำลังกายสม่ำเสมอ

• เริ่มจากเบาๆ 15-20 นาที/วัน เดิน ยืดเหยียด
• เพิ่มเป็น 30-45 นาที อย่างน้อย 5 วัน/สัปดาห์
• เลือกกิจกรรมที่ชอบ: เดิน วิ่ง ว่ายน้ำ ปั่นจักรยาน โยคะ
• ฝึกแรงต้าน (Weight training) เสริมกล้ามเนื้อ 2-3 วัน/สัปดาห์
• ฟังร่างกาย ถ้าเหนื่อยมากให้พักอย่าฝืน

4. จัดการความเครียด

• ฝึกสมาธิ Mindfulness 10-15 นาที/วัน
• หายใจลึกๆ ผ่อนคลายกล้ามเนื้อ
• ทำกิจกรรมที่ชอบ งานอดิเรก พบเพื่อน
• จัดสมดุลชีวิตและงาน ไม่ทำงานหนักเกินไป
• ขอความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น ปรึกษานักจิตวิทยา

5. พบแพทย์เพื่อตรวจหาสาเหตุ

ถ้าอ่อนเพลียนานเกิน 2 สัปดาห์ ควรพบแพทย์เพื่อ:

• ตรวจเลือด: CBC (โลหิตจาง), ธาตุเหล็ก, ไทรอยด์, น้ำตาล, ตับ ไต วิตามิน B12
• ประเมินอาการซึมเศร้า ความเครียด
• ตรวจร่างกายเพื่อหาโรคเรื้อรัง

เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์

ควรพบแพทย์เมื่อ:

• อ่อนเพลียนานเกิน 2-4 สัปดาห์ไม่ดีขึ้น
• มีอาการร่วมอื่นๆ: หน้าซีด ใจสั่น เวียนศีรษะ น้ำหนักเปลี่ยน ผมร่วง
• รบกวนชีวิตประจำวัน ไปทำงานไม่ไหว ดูแลตัวเองลำบาก
• นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไปทุกวัน
• เศร้า ไม่มีความสุข ไม่อยากทำอะไร คิดทำร้ายตัวเอง

แพทย์จะทำอะไร:

• ซักประวัติ อาการ การนอนหลับ อาหาร การออกกำลังกาย ความเครียด
• ตรวจร่างกาย วัดความดัน ชีพจร น้ำหนัก ตรวจต่อมไทรอยด์
• ตรวจเลือด: CBC, ธาตุเหล็ก, TSH (ไทรอยด์), FBS (น้ำตาล), B12, Vitamin D
• ประเมินภาวะซึมเศร้า ความเครียด
• ส่งพบจิตแพทย์ หรือแพทย์เฉพาะทางถ้าจำเป็น

สรุป

อ่อนเพลียไม่มีแรงเป็นอาการที่มีสาเหตุหลากหลาย ตั้งแต่การนอนหลับไม่มีคุณภาพ ภาวะโลหิตจาง ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ โรคเบาหวาน ไปจนถึงความเครียดและโรคซึมเศร้า การรู้จักแยกความเหนื่อยธรรมดากับอ่อนเพลียผิดปกติจะช่วยให้คุณดูแลตัวเองได้ถูกต้อง

จำสิ่งเหล่านี้ไว้:

• ถ้าเหนื่อยนานเกิน 2 สัปดาห์ไม่ดีขึ้น ควรพบแพทย์
• นอนหลับให้เพียงพอ 7-9 ชั่วโมง มีคุณภาพ
• กินอาหารครบ 5 หมู่ เสริมธาตุเหล็ก วิตามิน B12
• ออกกำลังกายสม่ำเสมอ 30-45 นาที/วัน
• จัดการความเครียด พักผ่อนให้เพียงพอ
• ตรวจเลือดเพื่อหาสาเหตุ: โลหิตจาง ไทรอยด์ เบาหวาน

อย่าปล่อยให้อาการอ่อนเพลียรบกวนคุณภาพชีวิต การพบสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณกลับมามีพลังงานและดำเนินชีวิตได้อย่างมีความสุข

FAQ — คำถามที่พบบ่อย

Q: อ่อนเพลียไม่มีแรงเกิดจากอะไร?
A: สาเหตุหลักได้แก่ (1) พักผ่อนไม่พอ นอนไม่หลับ นอนไม่มีคุณภาพ (2) ภาวะโลหิตจาง ขาดธาตุเหล็ก วิตามิน B12 (3) ต่อมไทรอยด์ทำงานผิดปกติ ทั้งต่ำและสูง (4) โรคเบาหวาน น้ำตาลในเลือดผิดปกติ (5) ความเครียดเรื้อรัง โรคซึมเศร้า Burnout นอกจากนี้อาจเกิดจากโรคเรื้อรังอื่นๆ เช่น โรคไต โรคหัวใจ มะเร็ง

Q: อ่อนเพลียไม่มีแรงต้องกินยาอะไร?
A: อย่ารีบกินยาเอง ต้องหาสาเหตุก่อน ถ้าเป็นเพราะโลหิตจางอาจต้องเสริมธาตุเหล็ก ถ้าไทรอยด์ต่ำต้องกินยาทดแทนฮอร์โมน ถ้าเบาหวานต้องควบคุมน้ำตาล ถ้าเป็นซึมเศร้าอาจต้องใช้ยาต้านซึมเศร้าร่วมกับปรึกษาจิตแพทย์ ควรพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยและรับยาที่เหมาะสม

Q: อ่อนเพลียไม่มีแรงควรตรวจเลือดอะไร?
A: ควรตรวจ (1) CBC ดูค่าเม็ดเลือดแดง ฮีโมโกลบิน ตรวจโลหิตจาง (2) ธาตุเหล็ก Ferritin ดูปริมาณธาตุเหล็กสะสม (3) TSH ดูการทำงานของไทรอยด์ (4) FBS หรือ HbA1c ดูระดับน้ำตาลในเลือด (5) Vitamin B12, Vitamin D (6) ตับ ไต หากผลเหล่านี้ปกติแต่ยังเหนื่อย แพทย์อาจตรวจเพิ่มเติมหรือประเมินด้านจิตใจ

Q: อ่อนเพลียไม่มีแรงกินอะไรดี?
A: (1) โปรตีน: ไข่ เนื้อ ปลา ถั่ว ช่วยสร้างกล้ามเนื้อและพลังงาน (2) ธาตุเหล็ก: เนื้อแดง ตับ ผักโขม ผักคะน้า (3) วิตามิน B12: เนื้อสัตว์ ไข่ นม (4) คาร์โบไฮเดรตเชิงซ้อน: ข้าวกล้อว ข้าวโอ๊ต ขนมปังโฮลวีต (5) ผักผลไม้หลากสี (6) ดื่มน้ำเพียงพอ 8-10 แก้ว/วัน หลีกเลี่ยงน้ำตาล คาเฟอีนมากเกินไป

Q: อ่อนเพลียไม่มีแรงนานแค่ไหนถึงต้องพบหมอ?
A: ควรพบแพทย์ถ้าอ่อนเพลียนานเกิน 2 สัปดาห์และไม่ดีขึ้นแม้จะพักผ่อนเพียงพอ หรือถ้ามีอาการร่วมอื่นๆ เช่น หน้าซีด ใจสั่น น้ำหนักเปลี่ยน ผมร่วงมาก ไข้ เหงื่อออกตอนกลางคืน หรือรบกวนชีวิตประจำวันมาก ไปทำงานไม่ไหว แพทย์จะตรวจหาสาเหตุและรักษาได้ตรงจุด

Q: อ่อนเพลียไม่มีแรงกับโรคซึมเศร้าเกี่ยวกันไหม?
A: เกี่ยวกันมาก อ่อนเพลียเป็นหนึ่งในอาการสำคัญของโรคซึมเศร้า ผู้ป่วยซึมเศร้ามักรู้สึกไม่มีแรง ไม่อยากทำอะไร แม้แต่กิจกรรมที่เคยชอบ นอนมากเกินไปหรือนอนไม่หลับ และไม่หายแม้จะพักผ่อน ถ้าเหนื่อยร่วมกับเศร้า ไม่มีความสุข รู้สึกไร้ค่า นานเกิน 2 สัปดาห์ ควรปรึกษาจิตแพทย์หรือนักจิตวิทยา