เมื่อคุณรู้สึกอ่อนเพลียตลอดเวลา แม้จะนอนหลับเพียงพอแล้วก็ยังไม่หาย มักจะคิดว่าเป็นเพราะทำงานหนักหรือนอนไม่พอ แต่ความจริงอาจมีสาเหตุทางการแพทย์ที่ซ่อนอยู่ ตั้งแต่ภาวะโลหิตจางที่ตรวจพบได้ง่าย ต่อมไทรอยด์ทำงานต่ำที่มักถูกมองข้าม ไปจนถึงการติดเชื้อเรื้อรังหรือผลข้างเคียงจากยาที่กินประจำ บทความนี้จะเจาะลึก 10 สาเหตุที่ทำให้อ่อนเพลียแต่คนมักไม่นึกถึง พร้อมวิธีสังเกตอาการและการตรวจวินิจฉัย
อ่อนเพลียเกิดจากอะไร? 10 สาเหตุที่พบบ่อยแต่มักมองข้าม:
- โลหิตจาง — ธาตุเหล็ก วิตามิน B12 หรือโฟเลตต่ำ
- ไทรอยด์ทำงานต่ำ — เหนื่อยง่าย น้ำหนักขึ้น หนาวง่าย
- เบาหวาน/น้ำตาลผิดปกติ — อ่อนเพลียหลังกินหรือก่อนกิน
- ขาดน้ำเรื้อรัง — อ่อนเพลียแม้ไม่ได้ออกแรง
- ผลข้างเคียงจากยา — ยาความดัน ยาแก้แพ้ ยาคุม
- โรคหัวใจเริ่มต้น — เหนื่อยง่ายผิดปกติ
- Sleep Apnea — หยุดหายใจขณะหลับ
- การติดเชื้อเรื้อรัง — EBV, COVID Long
- ความเครียดสะสม — Cortisol สูงเรื้อรัง
- ขาดวิตามิน D/แมกนีเซียม — พบบ่อยในคนไทย
โลหิตจาง — เลือดไม่เพียงพอเลี้ยงร่างกาย
โลหิตจางคือภาวะที่เม็ดเลือดแดงหรือฮีโมโกลบินต่ำกว่าปกติ ทำให้เลือดลำเลียงออกซิเจนไปเลี้ยงอวัยวะได้ไม่เพียงพอ เป็นสาเหตุที่พบบ่อยที่สุดของอาการอ่อนเพลีย
ขาดธาตุเหล็ก — สาเหตุโลหิตจางอันดับ 1
ธาตุเหล็กเป็นส่วนประกอบสำคัญของฮีโมโกลบิน เมื่อขาดธาตุเหล็ก ร่างกายผลิตเม็ดเลือดแดงได้ไม่เพียงพอ
สาเหตุที่ขาดธาตุเหล็ก:
- ประจำเดือนมามาก นานเกิน 7 วัน เปลี่ยนผ้าอนามัยบ่อย
- กินอาหารไม่ครบ ไม่กินเนื้อสัตว์ ทานมังสวิรัติ
- เลือดออกทางเดินอาหาร (แผลในกระเพาะ ริดสีดวงทวาร มะเร็งลำไส้)
- ตั้งครรภ์ ให้นมบุตร ต้องการธาตุเหล็กมากขึ้น
- ธาลัสซีเมีย — พบบ่อยในคนไทย 30-40% เป็นพาหะ ทำให้ดูดซึมธาตุเหล็กได้ไม่ดี
อาการ:
- อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรง หายใจเหนื่อยง่าย
- หน้าซีด เหงือกซีด ตาซีด เล็บซีด
- ใจสั่น เต้นเร็ว โดยเฉพาะเมื่อขยับตัว
- เวียนศีรษะ มองตาลาย
- ผมร่วงมาก เล็บบาง แตกง่าย
- อยากกินน้ำแข็ง ดิน แป้ง — Pica (อาการอยากกินสิ่งที่ไม่ใช่อาหาร)
ตรวจวินิจฉัย: CBC, Ferritin, Iron, TIBC
ขาดวิตามิน B12 — โลหิตจางแบบ Megaloblastic
วิตามิน B12 จำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดแดงและระบบประสาท การขาดทำให้เม็ดเลือดแดงใหญ่ผิดปกติและทำงานได้ไม่ดี
สาเหตุ:
- ไม่กินเนื้อสัตว์ ทานมังสวิรัติเคร่งครัด (B12 มีเฉพาะในเนื้อสัตว์)
- ลำไส้ดูดซึมไม่ดี (โรค Pernicious Anemia, ตัดกระเพาะ, โรค Crohn)
- ผู้สูงอายุ กระเพาะผลิตกรดน้อย ดูดซึม B12 ไม่ดี
- กินยาลดกรด (PPI, H2 blocker) นาน ขัดขวางการดูดซึม B12
อาการ:
- อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรงทำอะไร
- ลิ้นแดง เรียบ เจ็บ — Glossitis (ลิ้นอักเสบ)
- ชาปลายมือปลายเท้า เดินเซ จับของหล่น
- ความจำแย่ สับสน หงุดหงิด
- หน้าซีดเหลือง
ตรวจวินิจฉัย: CBC (MCV สูง — ขนาดเม็ดเลือดแดงใหญ่ผิดปกติ), Vitamin B12, Methylmalonic acid
ขาดโฟเลต (Folate) — คล้าย B12
โฟเลตเป็นวิตามิน B9 จำเป็นต่อการสร้างเม็ดเลือดแดงและ DNA
สาเหตุ:
- กินผักผลไม้น้อยมาก
- ดื่มแอลกอฮอล์มาก ขัดขวางการดูดซึม
- ตั้งครรภ์ ความต้องการโฟเลตเพิ่มขึ้น
- โรคลำไส้ ดูดซึมไม่ดี
อาการ: คล้าย B12 แต่ไม่มีอาการชาปลายมือปลายเท้า
ตรวจวินิจฉัย: CBC (MCV สูง), Folate
ไทรอยด์ทำงานต่ำ — เครื่องยนต์ร่างกายช้าลง
ต่อมไทรอยด์ผลิตฮอร์โมนที่ควบคุมการเผาผลาญพลังงาน เมื่อทำงานต่ำ (Hypothyroidism) การเผาผลาญช้าลง ทำให้อ่อนเพลียมาก
อาการเด่นชัด:
- อ่อนเพลียมากผิดปกติ ง่วงนอนตลอดเวลา ไม่มีแรงทำอะไร
- น้ำหนักขึ้น 3-5 กก. โดยไม่ได้กินเพิ่ม ลดยากมาก
- หนาวง่าย ทนความหนาวไม่ได้ ต้องใส่เสื้อหนาตลอด
- ท้องผูก ถ่ายยาก 2-3 วันครั้ง
- ผิวแห้งมาก หยาบ เป็นขุย
- ผมร่วงมาก บางลง เล็บเปราะแตกง่าย
- หน้าบวม โดยเฉพาะตอนเช้า ตาบวม
- ซึมเศร้า คิดช้า จำอะไรไม่ค่อยได้
- เสียงแหบ คอพอก
- ประจำเดือนมามาก หรือมาไม่ปกติ
กลุ่มเสี่ยง:
- ผู้หญิง 40-60 ปี (พบมากกว่าผู้ชาย 8-10 เท่า)
- มีประวัติครอบครัวเป็นโรคไทรอยด์
- เป็นโรค Autoimmune อื่นๆ (Lupus, RA, Type 1 Diabetes)
ตรวจวินิจฉัย: TSH (สูง), Free T4 (ต่ำ), Anti-TPO (ถ้าสงสัย Hashimoto's)
เบาหวานและน้ำตาลในเลือดผิดปกติ
เบาหวาน — น้ำตาลสูงแต่เซลล์หิวโหย
เมื่อเป็นเบาหวาน น้ำตาลในเลือดสูง แต่เซลล์นำน้ำตาลไปใช้เป็นพลังงานไม่ได้ ทำให้อ่อนเพลียมาก
อาการ:
- อ่อนเพลียตลอดเวลา ไม่มีแรงทำอะไร
- กระหายน้ำ ดื่มน้ำมากผิดปกติ
- ปัสสาวะบ่อย โดยเฉพาะกลางคืน 3-5 ครั้ง
- หิวบ่อย กินแล้วก็ยังหิว
- น้ำหนักลด โดยไม่ได้ตั้งใจ
- แผลหายช้า ติดเชื้อง่าย
- มองเห็นไม่ชัด มัวๆ
ตรวจวินิจฉัย: FBS (≥126 mg/dL), HbA1c (≥6.5%), OGTT
น้ำตาลในเลือดต่ำ — อ่อนเพลียเฉียบพลัน
น้ำตาลต่ำ (<70 mg/dL) ทำให้สมองและร่างกายขาดพลังงานกะทันหัน
เมื่อไหร่เกิด:
- หลังกินอาหาร 2-3 ชั่วโมง — Reactive Hypoglycemia (น้ำตาลตกหลังกิน) เกิดจากกินคาร์โบไฮเดรตมาก อินซูลินหลั่งเกิน น้ำตาลตกต่ำ
- ก่อนกิน อดมื้อนาน ข้ามมื้อ
อาการ:
- หิวมาก อ่อนเพลียเฉียบพลัน
- มือสั่น เหงื่อออก ใจสั่น
- มึนงง หงุดหงิด สมองทำงานช้า
- ตัวซีด เวียนศีรษะ
กลุ่มเสี่ยง:
- ผู้ป่วยเบาหวานใช้ยาหรืออินซูลินมากเกินไป
- กินอาหารหวานมากๆ แล้วน้ำตาลตก
- ดื่มแอลกอฮอล์โดยไม่กินอาหาร
ขาดน้ำเรื้อรัง — ร่างกายแห้งจากภายใน
การขาดน้ำเพียง 1-2% ของน้ำหนักตัวก็ทำให้รู้สึกเหนื่อยได้ เพราะเลือดข้นขึ้น หัวใจต้องสูบแรงขึ้นเพื่อส่งออกซิเจน
สาเหตุที่ขาดน้ำ:
- ดื่มน้ำน้อย ต่ำกว่า 1.5 ลิตร/วัน
- กินกาแฟ ชา มาก คาเฟอีนขับปัสสาวะ
- อยู่ในห้องแอร์ ทั้งวัน ไม่รู้สึกว่าขาดน้ำ
- ออกกำลังกาย เหงื่อออกมาก ไม่ดื่มน้ำเพิ่ม
- ท้องเสีย อาเจียน สูญเสียน้ำมาก
อาการขาดน้ำ:
- อ่อนเพลียโดยไม่มีสาเหตุชัดเจน
- ปวดศีรษะ มึนงง สมาธิไม่ดี
- ปากแห้ง ลิ้นแห้ง
- ปัสสาวะสีเหลืองเข้ม น้อย
- ผิวแห้ง ไม่ยืดหยุ่น
- เวียนศีรษะเมื่อลุกยืน
วิธีตรวจสอบ:
- ดูสีปัสสาวะ — ควรใสเหลืองอ่อน ถ้าเข้มแสดงว่าขาดน้ำ
- หนีบผิวหนังที่หลังมือ — ถ้ากลับช้าแสดงว่าขาดน้ำ
แก้ไข: ดื่มน้ำ 8-10 แก้ว/วัน (2-2.5 ลิตร) เพิ่มถ้าออกกำลังกายหรืออากาศร้อน
ยาบางชนิด — ผลข้างเคียงที่ทำให้เหนื่อย
หลายคนไม่รู้ว่ายาที่กินประจำอาจทำให้อ่อนเพลียได้
ยาลดความดันโลหิต
Beta-blockers (Atenolol, Propranolol, Metoprolol)
- ทำให้หัวใจเต้นช้าลง ความดันต่ำ รู้สึกอ่อนเพลีย
- เหนื่อยง่าย โดยเฉพาะเมื่อออกกำลังกาย
Diuretics (ยาขับปัสสาวะ)
- ขับน้ำและเกลือแร่ออก ทำให้ขาดน้ำ โพแทสเซียมต่ำ อ่อนเพลีย
ยาแก้แพ้
Antihistamines (Chlorpheniramine, Diphenhydramine)
- ทำให้ง่วงนอน อ่อนเพลีย สมาธิไม่ดี
- รุ่นเก่าง่วงมาก รุ่นใหม่ (Cetirizine, Loratadine) ดีกว่า
ยาคุมกำเนิด
- บางคนรู้สึกอ่อนเพลีย หงุดหงิด อารมณ์แปรปรวน
- อาจเกิดจากฮอร์โมนเอสโตรเจนหรือโปรเจสเตอโรน
ยาอื่นๆ ที่ทำให้เหนื่อย
- ยาแก้ปวด Opioids (Codeine, Tramadol)
- ยาต้านซึมเศร้า SSRI (บางคน)
- ยากล้ามเนื้อ (Muscle relaxants)
- ยาลดกรด PPI นาน → ขาด B12 → โลหิตจาง
ทำอย่างไร:
- ไม่ควรหยุดยาเอง
- ปรึกษาแพทย์เพื่อปรับขนาดหรือเปลี่ยนยา
- บันทึกอาการว่าเริ่มเมื่อไหร่หลังเริ่มกินยา
โรคหัวใจเริ่มต้น — เหนื่อยง่ายผิดปกติ
หัวใจอ่อนแรงสูบเลือดไปเลี้ยงร่างกายได้ไม่เพียงพอ ทำให้อ่อนเพลียแม้ทำกิจกรรมเบาๆ
อาการโรคหัวใจที่ควรสังเกต:
- เหนื่อยง่ายผิดปกติ — เดินขึ้นบันได 1-2 ชั้นก็เหนื่อยมาก
- หายใจเหนื่อย นอนราบไม่ได้ ต้องหมอนสูง
- ใจสั่น เต้นผิดปกติ เต้นเร็วหรือเต้นไม่เป็นจังหวะ
- บวม ที่เท้า ข้อเท้า โดยเฉพาะตอนเย็น
- แน่นหน้าอก รู้สึกกดทับ บีบรัด
- เหนื่อยหลังออกกำลังกาย ไม่ฟื้นตัว
กลุ่มเสี่ยง:
- อายุ 50 ปีขึ้นไป
- มีความดันสูง เบาหวาน ไขมันสูง
- สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์มาก
- ประวัติครอบครัวเป็นโรคหัวใจ
ตรวจวินิจฉัย: EKG, Echocardiogram, Stress test, BNP
ภาวะหยุดหายใจขณะหลับ (Sleep Apnea)
Sleep Apnea คือการหยุดหายใจซ้ำๆ ขณะนอนหลับ 10-60 วินาที อาจเกิดขึ้นหลายสิบหรือหลายร้อยครั้งต่อคืน ทำให้นอนไม่มีคุณภาพ
อาการ:
- อ่อนเพลียตลอดวัน ง่วงนอนมากผิดปกติ แม้นอน 8-9 ชั่วโมง
- กรนดังมาก หยุดหายใจขณะนอน (คนข้างๆ สังเกตเห็น)
- ตื่นมาปากแห้ง คอแห้ง ปวดหัว
- ง่วงขับรถ หลับในขณะทำงาน
- หงุดหงิด สมาธิไม่ดี ความจำแย่
กลุ่มเสี่ยง:
- อ้วน โดยเฉพาะรอบคอใหญ่ (>43 ซม. ในผู้ชาย, >41 ซม. ในผู้หญิง)
- คางเล็ก คอสั้น
- ผู้ชายมากกว่าผู้หญิง
- ผู้สูงอายุ
ตรวจวินิจฉัย: Polysomnography (Sleep study)
การรักษา: ลดน้ำหนัก ใช้เครื่อง CPAP นอนตะกงข้าง
การติดเชื้อเรื้อรัง — อ่อนเพลียไม่หาย
Epstein-Barr Virus (EBV) — ไวรัสที่ทำให้เหนื่อยนานเดือน
EBV เป็นสาเหตุของโรค Infectious Mononucleosis (ไข้ต่อมน้ำเหลืองบวม) อาการเหนื่อยอาจยาวนาน 1-3 เดือนหลังหาย
อาการ:
- อ่อนเพลียมากนานหลายสัปดาห์ถึงเดือน
- เจ็บคอ ต่อมน้ำเหลืองโต คอ รักแร้ ขาหนีบ
- ไข้ ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ
- ตับโต ม้ามโต
วินิจฉัย: Monospot test, EBV antibody (IgM, IgG)
COVID Long — อ่อนเพลียหลัง COVID นานเดือน
ผู้ป่วย COVID บางรายมีอาการเหนื่อยล้านานหลังหาย 3-6 เดือนหรือนานกว่า
อาการ:
- อ่อนเพลียมาก ไม่มีแรง
- หายใจเหนื่อย แน่นหน้าอก
- สมองหมอก จำอะไรไม่ค่อยได้ สมาธิไม่ดี
- ปวดศีรษะ ปวดกล้ามเนื้อ
- นอนไม่หลับ หรือนอนมากเกินไป
การดูแล: พักผ่อน ออกกำลังกายค่อยเป็นค่อยไป ปรึกษาแพทย์ถ้าอาการนาน
การติดเชื้ออื่นๆ
- Lyme disease — จากเห็บกัด อ่อนเพลียนานเดือน
- HIV — ระยะแรกมีอาการคล้ายไข้หวัด อ่อนเพลีย
- Hepatitis — ตับอักเสบ อ่อนเพลีย ตัวเหลือง
ความเครียดสะสมและ Cortisol สูงเรื้อรัง
ความเครียดนานๆ ทำให้ร่างกายหลั่งฮอร์โมน Cortisol สูงต่อเนื่อง ทำให้ร่างกายอยู่ในโหมดตื่นตัวตลอดเวลา จนหมดพลังงาน
อาการ Cortisol สูงเรื้อรัง:
- อ่อนเพลียเรื้อรัง โดยเฉพาะตอนเช้า ตื่นมาแล้วยังเหนื่อย
- นอนไม่หลับ หรือตื่นกลางดึกบ่อย นอนไม่ลึก
- น้ำหนักขึ้น โดยเฉพาะรอบเอว ไขมันพุงเพิ่ม
- อยากกินของหวาน ของเค็ม ผิดปกติ
- หงุดหงิดง่าย อารมณ์แปรปรวน วิตกกังวล
- ความดันสูง น้ำตาลสูง ผิดปกติ
- ภูมิต้านทานต่ำ ป่วยบ่อย หายช้า
- ปวดศีรษะบ่อย ปวดกล้ามเนื้อ ตึงคอ
สาเหตุความเครียดสะสม:
- ทำงานหนักนาน ไม่มีเวลาพักผ่อน
- ปัญหาครอบครัว การเงิน
- นอนไม่พอเรื้อรัง
- กังวล กดดัน ไม่มีทางออก
วินิจฉัย: Cortisol (เช้า/เย็น), ACTH, Cortisol Awakening Response
การดูแล: ฝึกสมาธิ Mindfulness โยคะ ออกกำลังกาย จัดการเวลา ขอความช่วยเหลือทางจิตใจ
ขาดวิตามิน D และแมกนีเซียม — พบบ่อยในคนไทย
วิตามิน D ต่ำ — เหนื่อย ปวดกล้ามเนื้อ
วิตามิน D จำเป็นต่อกล้ามเนื้อ กระดูก และภูมิคุ้มกัน คนไทย 60-70% ขาดวิตามิน D แม้อยู่เมืองร้อน เพราะหลีกเลี่ยงแดด ใช้ครีมกันแดด และอยู่ในที่ร่มตลอดเวลา
สาเหตุที่ขาด:
- ไม่ตากแดด อยู่ในห้องแอร์ ใช้ครีมกันแดด SPF สูงตลอด
- ผิวสีเข้ม ผลิต Vitamin D ช้ากว่าผิวขาว
- อ้วน วิตามิน D ถูกเก็บในไขมัน ใช้ในร่างกายน้อยลง
- ผู้สูงอายุ ผิวหนังผลิตได้น้อยลง
อาการ:
- อ่อนเพลียเรื้อรัง ไม่มีแรง
- ปวดกล้ามเนื้อ ปวดกระดูก โดยเฉพาะหลัง ข้อ
- อารมณ์ซึม เศร้า เบื่อหน่าย
- ภูมิต้านทานต่ำ เจ็บป่วยบ่อย
- กระดูกพรุน หักง่าย
วินิจฉัย: 25-OH Vitamin D (ควร >30 ng/mL)
การรักษา:
- ตากแดด 15-20 นาที/วัน ก่อน 10.00 น. หรือหลัง 15.00 น.
- กินอาหารที่มี Vitamin D: ปลาแซลมอน ปลาทูน่า ไข่แดง นมเสริม Vitamin D
- เสริมวิตามิน D3 1,000-2,000 IU/วัน (ปรึกษาแพทย์)
แมกนีเซียมต่ำ — เหนื่อย กล้ามเนื้อตึง
แมกนีเซียมเกี่ยวข้องกับการผลิตพลังงานในเซลล์กว่า 300 กระบวนการ
สาเหตุที่ขาด:
- กินอาหารแปรรูปมาก ผักผลไม้น้อย
- ดื่มแอลกอฮอล์มาก กาแฟมาก
- โรคเบาหวาน โรคไต สูญเสียแมกนีเซียมทางปัสสาวะ
- กินยาขับปัสสาวะ ยาลดกรด นานๆ
อาการ:
- อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
- กล้ามเนื้อกระตุก ตะคริว โดยเฉพาะน่อง
- เบื่ออาหาร คลื่นไส้
- ปวดศีรษะ หงุดหงิด
- นอนไม่หลับ
วินิจฉัย: Serum Magnesium (แต่อาจไม่แม่นมาก ดีที่สุดคือ RBC Magnesium)
การรักษา:
- กินอาหารที่มีแมกนีเซียม: ผักใบเขียว ถั่ว เมล็ดธัญพืช กล้วย
- เสริมแมกนีเซียม 200-400 mg/วัน (Magnesium Glycinate ดูดซึมดีที่สุด)
เมื่อไหร่ต้องพบแพทย์
ควรพบแพทย์ถ้า:
- อ่อนเพลียนานเกิน 2-4 สัปดาห์ไม่ดีขึ้น
- มีอาการร่วมอื่นๆ: หน้าซีด ใจสั่น น้ำหนักเปลี่ยน ไข้ ต่อมโต
- รบกวนชีวิตประจำวัน ไปทำงานไม่ไหว
- นอนไม่หลับหรือนอนมากเกินไปทุกวัน
- เศร้า ไม่มีความสุข ไม่อยากมีชีวิต
การตรวจที่แพทย์อาจสั่ง:
- CBC — ดูโลหิตจาง
- Ferritin, Iron, TIBC — ดูธาตุเหล็ก
- Vitamin B12, Folate
- TSH, Free T4 — ดูไทรอยด์
- FBS, HbA1c — ดูเบาหวาน
- Vitamin D, Magnesium
- EKG, Chest X-ray — ถ้าสงสัยหัวใจหรือปอด
- Sleep study — ถ้าสงสัย Sleep Apnea
สรุป
อ่อนเพลียเกิดจากอะไร? สาเหตุที่คนมักมองข้ามมี 10 ข้อหลัก: โลหิตจางจากขาดธาตุเหล็ก B12 โฟเลต, ไทรอยด์ทำงานต่ำ, เบาหวานและน้ำตาลผิดปกติ, ขาดน้ำเรื้อรัง, ผลข้างเคียงจากยา, โรคหัวใจเริ่มต้น, Sleep Apnea, การติดเชื้อเรื้อรัง, ความเครียดสะสมและ Cortisol สูง, และขาดวิตามิน D หรือแมกนีเซียม
สิ่งสำคัญที่ควรจำ:
- อ่อนเพลียนานเกิน 2 สัปดาห์ ควรพบแพทย์ตรวจหาสาเหตุ
- ตรวจเลือดพื้นฐาน: CBC, ธาตุเหล็ก, TSH, น้ำตาล, Vitamin B12, Vitamin D
- สังเกตอาการร่วม: หน้าซีด ใจสั่น น้ำหนักเปลี่ยน ผมร่วง กรนดัง
- ดื่มน้ำเพียงพอ 8-10 แก้ว/วัน
- ตากแดด 15-20 นาที/วัน เพื่อ Vitamin D
- ถ้ากินยาประจำ สงสัยว่ายาทำให้เหนื่อย ปรึกษาแพทย์
การหาสาเหตุที่แท้จริงและรับการรักษาที่เหมาะสมจะช่วยให้คุณกลับมามีพลังงานและใช้ชีวิตได้อย่างมีความสุข หากพบว่าเป็นโรคที่รักษาได้ เช่น โลหิตจางหรือไทรอยด์ต่ำ ภายใน 2-3 เดือนหลังเริ่มรักษาคุณจะรู้สึกดีขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
หากคุณมีอาการอ่อนเพลียเรื้อรัง อย่ารอช้า — ปรึกษาแพทย์วันนี้เพื่อหาสาเหตุและเริ่มต้นการรักษาที่ถูกต้อง
FAQ — คำถามที่พบบ่อย
Q: อ่อนเพลียเกิดจากอะไรบ้าง?
A: สาเหตุหลักที่มักมองข้ามได้แก่ โลหิตจางจากขาดธาตุเหล็กหรือวิตามิน B12 ต่อมไทรอยด์ทำงานต่ำ โรคเบาหวาน ขาดน้ำเรื้อรัง ผลข้างเคียงจากยา โรคหัวใจเริ่มต้น Sleep Apnea การติดเชื้อเรื้อรัง ความเครียดสะสม และขาดวิตามิน D หรือแมกนีเซียม ควรพบแพทย์ตรวจเลือดหาสาเหตุ
Q: อ่อนเพลียควรตรวจเลือดอะไร?
A: ควรตรวจพื้นฐาน (1) CBC ดูโลหิตจาง (2) Ferritin ดูธาตุเหล็ก (3) TSH ดูไทรอยด์ (4) FBS หรือ HbA1c ดูเบาหวาน (5) Vitamin B12 (6) Vitamin D ถ้าผลปกติแต่ยังเหนื่อย อาจตรวจเพิ่ม: Magnesium, Cortisol, EKG, Sleep study ปรึกษาแพทย์เพื่อวางแผนตรวจที่เหมาะสม
Q: อ่อนเพลียเพราะไทรอยด์ต่ำมีอาการอย่างไร?
A: อ่อนเพลียมากผิดปกติ ง่วงนอนตลอดเวลา ร่วมกับน้ำหนักขึ้นแม้กินไม่มาก หนาวง่าย ท้องผูก ผิวแห้ง ผมร่วงมาก หน้าบวม คิดช้า ซึมเศร้า และประจำเดือนมามากหรือไม่ปกติ ตรวจ TSH สูงและ Free T4 ต่ำ รักษาด้วยยาทดแทนฮอร์โมนไทรอยด์
Q: อ่อนเพลียเพราะขาดธาตุเหล็กแก้อย่างไร?
A: (1) กินอาหารที่มีธาตุเหล็กสูง: เนื้อแดง ตับ ไข่แดง ผักโขม ผักคะน้า (2) กินวิตามิน C ร่วม ช่วยดูดซึม (3) หลีกเลี่ยงชา กาแฟ นมขณะกินอาหาร ขัดขวางการดูดซึม (4) เสริมธาตุเหล็ก 30-60 mg/วัน ตามแพทย์สั่ง (5) ตรวจหาสาเหตุที่เสียเลือด เช่น ประจำเดือนมามาก แผลในกระเพาะ
Q: อ่อนเพลียเพราะยาได้ไหม?
A: ได้ ยาหลายชนิดทำให้อ่อนเพลีย เช่น ยาลดความดัน (Beta-blockers, Diuretics) ยาแก้แพ้รุ่นเก่า ยาคุมกำเนิด ยาแก้ปวด Opioids ยาต้านซึมเศร้าบางชนิด และยาลดกรด PPI ที่กินนานทำให้ขาด B12 ถ้าสงสัย อย่าหยุดยาเอง ปรึกษาแพทย์เพื่อปรับขนาดหรือเปลี่ยนยา
Q: อ่อนเพลียเพราะ COVID Long หายไหม?
A: หายได้ แต่อาจใช้เวลานาน 3-6 เดือนหรือมากกว่า ควร (1) พักผ่อนเพียงพอ (2) ออกกำลังกายเบาๆ ค่อยเป็นค่อยไป อย่าฝืน (3) กินอาหารครบ 5 หมู่ (4) จัดการความเครียด (5) พบแพทย์ถ้าอาการไม่ดีขึ้น อาจได้ Multivitamin, ฝึกหายใจ, กายภาพบำบัด หรือปรึกษาจิตแพทย์ถ้ามีอาการซึมเศร้า
