กรดไหลย้อนไม่ได้เกิดเฉพาะในผู้ใหญ่วัยทำงานเท่านั้น ทั้งเด็กเล็กและผู้สูงอายุก็สามารถมีอาการได้ แต่อาการและการดูแลอาจแตกต่างจากผู้ใหญ่ทั่วไป การรู้จักสังเกตอาการและดูแลอย่างเหมาะสมจะช่วยให้กลุ่มเปราะบางเหล่านี้มีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น
กรดไหลย้อนในเด็ก
เด็กเล็กและทารกสามารถมีอาการกรดไหลย้อนได้ แต่อาการมักแตกต่างจากผู้ใหญ่และอาจไม่ชัดเจน ทำให้ผู้ปกครองมักไม่สังเกตหรือเข้าใจผิดว่าเป็นปัญหาอื่น
อ่านเพิ่มเติม: กรดไหลย้อนอาการกรดไหลย้อนในทารกและเด็กเล็ก
ทารกและเด็กเล็กไม่สามารถบอกได้ว่าแสบร้อนกลางอกหรือรู้สึกอย่างไร การสังเกตอาการจึงต้องอาศัยพฤติกรรมและสัญญาณภายนอก
เรอหรือสำรอกบ่อย ทารกเรอหรือสำรอกหลังกินนมเป็นเรื่องปกติ แต่ถ้าเรอหรือสำรอกบ่อยมาก เช่น ทุกครั้งที่กินนมหรือหลายครั้งต่อวัน และมีนมพุ่งออกมาจำนวนมาก อาจเป็นสัญญาณของกรดไหลย้อน
ร้องกวนหรือหงุดหงิดหลังกินนม หากทารกร้องกวนมาก โดยเฉพาะหลังกินนมหรือเมื่อนอนราบ อาจเป็นเพราะรู้สึกแสบร้อนหรือไม่สบายจากกรดไหลย้อน
ปฏิเสธนมหรือกินนมได้น้อยลง เด็กอาจดูดนมได้ไม่นาน หยุดบ่อย หรือปฏิเสธนม เพราะการกินทำให้รู้สึกไม่สบายหรือเจ็บ
น้ำหนักขึ้นช้าหรือไม่ขึ้นเลย ถ้าเด็กกินนมได้น้อยหรือสำรอกบ่อย อาจทำให้ได้รับสารอาหารไม่เพียงพอและน้ำหนักไม่เพิ่มตามเกณฑ์
ไอหรือหายใจมีเสียงหวีด กรดที่ไหลย้อนขึ้นมาอาจรั่วไหลเข้าสู่หลอดลม ทำให้ทารกไอบ่อย หายใจมีเสียงหวีด หรือมีอาการคล้ายหอบหืด
นอนไม่หลับหรือตื่นบ่อย ทารกที่มีกรดไหลย้อนมักนอนไม่หลับ ตื่นกลางคืนบ่อย และร้องกวนมาก โดยเฉพาะเมื่อนอนราบ
โก่งหลังหรือบิดตัว เด็กบางคนอาจแสดงความไม่สบายด้วยการโก่งหลัง บิดตัว หรือทำท่าทางผิดปกติ เพราะพยายามหาท่าที่สบาย
อาการกรดไหลย้อนในเด็กโต
เด็กโตสามารถบอกอาการได้ชัดเจนกว่า แต่บางครั้งอาจบอกไม่ตรงหรือไม่รู้ว่าอาการผิดปกติ
บอกว่าปวดท้อง เด็กมักบอกว่าปวดท้องบ่อยๆ โดยเฉพาะบริเวณท้องส่วนบนหรือกลางอก ซึ่งจริงๆ อาจเป็นอาการแสบร้อนกลางอกจากกรดไหลย้อน
รสเปรี้ยวหรือขมในปาก เด็กอาจบอกว่ารู้สึกเปรี้ยว ขม หรือมีของไหลขึ้นมาในปาก
ไอเรื้อรัง โดยเฉพาะไอตอนกลางคืนหรือหลังกินอาหาร ที่ไม่ใช่จากหวัดหรือการติดเชื้อ
เจ็บคอบ่อย กรดไหลย้อนอาจทำให้เด็กเจ็บคอบ่อยโดยไม่มีไข้หรือไม่ได้เป็นหวัด
ไม่อยากกินอาหาร เด็กอาจเบื่ออาหาร กินได้น้อย หรือเลือกกิน เพราะกลัวว่าอาการจะกลับมา
การดูแลและป้องกันกรดไหลย้อนในเด็ก
สำหรับทารก
ให้นมทีละน้อยบ่อยครั้ง แทนที่จะให้นมมากในคราวเดียว ควรแบ่งเป็นครั้งเล็กๆ แต่บ่อยขึ้น เพื่อไม่ให้กระเพาะพองเกินไป
ให้เรอทุกครั้งหลังกินนม การให้เรอจะช่วยขับอากาศออกจากกระเพาะ ลดแรงดันและโอกาสที่นมจะไหลย้อน ควรให้เรอระหว่างกินนมและหลังกินนมเสมอ
ให้นอนศีรษะสูง หลังกินนม ควรอุ้มทารกให้ตัวตรงอย่างน้อย 20-30 นาที ก่อนนอนราบ เมื่อนอนควรยกหัวที่นอนให้สูงเล็กน้อย แต่ไม่ควรใช้หมอนเพราะอาจเป็นอันตราย
เปลี่ยนนมสูตร หากทารกดื่มนมผง แพทย์อาจแนะนำให้เปลี่ยนเป็นนมสูตรพิเศษที่ย่อยง่ายขึ้นหรือนมสูตรสำหรับกรดไหลย้อน
หลีกเลี่ยงการแต่งตัวรัดแน่น ไม่ควรใส่เสื้อผ้าที่รัดแน่นบริเวณท้อง หรือใช้ผ้าอ้อมที่รัดแน่นเกินไป
สำหรับเด็กโต
ปรับพฤติกรรมการกิน ให้เด็กกินอาหารมื้อเล็กบ่อยครั้ง เคี้ยวให้ละเอียด กินช้าๆ และหลีกเลี่ยงการกินอาหารก่อนนอนอย่างน้อย 2-3 ชั่วโมง
หลีกเลี่ยงอาหารกระตุ้น อาหารทอด มัน เผ็ด ช็อกโกแลต เครื่องดื่มอัดลม น้ำผลไม้รสเปรี้ยว มะเขือเทศ และอาหารที่ทำให้เด็กมีอาการ
รักษาน้ำหนักให้เหมาะสม เด็กที่น้ำหนักเกินมีความเสี่ยงต่อกรดไหลย้อนมากขึ้น
นอนศีรษะสูง ยกหัวเตียงหรือใช้หมอนให้ศีรษะสูงขึ้น
ใช้ยาตามแพทย์สั่งเท่านั้น ไม่ควรให้ยาลดกรดหรือยาใดๆ โดยไม่ปรึกษาแพทย์ เพราะอาจไม่เหมาะกับเด็ก
