วิธีแก้ก้างปลาติดคอที่ถูกต้องและปลอดภัย

วิธีแก้ก้างปลาติดคอที่ถูกต้อง ปลอดภัย ไม่เสี่ยงอันตราย

“ก้างปลาติดคอ” เป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นได้บ่อย โดยเฉพาะในประเทศที่นิยมรับประทานปลาเป็นอาหารหลัก หลายคนอาจเคยเจอเหตุการณ์ที่กินปลาอยู่ดี ๆ แล้วรู้สึกเหมือนมีของแหลมติดอยู่ในลำคอ ทำให้กลืนลำบาก เจ็บคอ หรือระคายเคือง

เมื่อเกิดเหตุการณ์นี้ขึ้น หลายคนมักใช้วิธีพื้นบ้าน เช่น กลืนข้าวก้อนใหญ่ กลืนกล้วย หรือดื่มน้ำเยอะ ๆ เพื่อหวังให้ก้างปลาหลุดลงไป แต่ในความเป็นจริง วิธีเหล่านี้อาจไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัย และบางครั้งอาจทำให้เกิดอันตรายมากขึ้น

บทความนี้จะอธิบาย วิธีแก้ก้างปลาติดคออย่างถูกต้องและปลอดภัยตามคำแนะนำทางการแพทย์ รวมถึงสิ่งที่ควรหลีกเลี่ยง และการสังเกตอาการหลังจากเอาก้างออก

ก้างปลาติดคอเกิดขึ้นได้อย่างไร

ก้างปลามักมีลักษณะ บาง แข็ง และปลายแหลม เมื่อเคี้ยวอาหารไม่ละเอียดหรือเผลอกลืนเร็วเกินไป ก้างปลาสามารถติดอยู่ตามบริเวณต่าง ๆ ในลำคอได้ เช่น

• โคนลิ้น

• ต่อมทอนซิล

• ผนังคอด้านหลัง

• หลอดอาหารส่วนต้น

เมื่อก้างปลาติดอยู่ในบริเวณเหล่านี้ จะทำให้เกิดอาการ เช่น

• เจ็บคอทันทีหลังกินปลา

• รู้สึกเหมือนมีของแหลมติดอยู่

• กลืนลำบาก

• ระคายเคืองคอ

ในบางกรณี หากก้างปลามีขนาดใหญ่หรือแทงลึก อาจทำให้เกิดการอักเสบหรือแผลในลำคอได้

ทำไม “กลืนข้าวก้อนใหญ่” ไม่ใช่วิธีที่ดี

หนึ่งในวิธีที่คนไทยใช้กันมานานคือ การกลืนข้าวก้อนใหญ่เพื่อดันก้างปลาให้ลงไปในกระเพาะ แต่แพทย์ส่วนใหญ่ไม่แนะนำวิธีนี้ เนื่องจากมีความเสี่ยงหลายประการ

อาจทำให้ก้างปลาแทงลึกขึ้น

เมื่อกลืนข้าวก้อนใหญ่ แรงดันจากอาหารอาจทำให้ก้างปลาถูกดันเข้าไปลึกกว่าเดิม ซึ่งทำให้เอาออกยากขึ้น

เสี่ยงต่อการบาดเจ็บของลำคอ

ก้างปลาที่แหลมสามารถ แทงเข้าไปในเนื้อเยื่อของลำคอหรือหลอดอาหาร ทำให้เกิดแผลและการอักเสบ

อาจเกิดภาวะแทรกซ้อน

หากก้างปลาทะลุเนื้อเยื่อ อาจทำให้เกิดภาวะรุนแรง เช่น

• การติดเชื้อในลำคอ

• ฝีในลำคอ

• การอักเสบของหลอดอาหาร

ดังนั้น การใช้วิธีนี้จึงไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัยเสมอไป

วิธีแก้ก้างปลาติดคอที่แพทย์แนะนำ

หากก้างปลาติดคอ ควรใช้วิธีที่ปลอดภัยและลดความเสี่ยงต่อการบาดเจ็บ

1. ดื่มน้ำหรือบ้วนคอเบา ๆ

การดื่มน้ำสามารถช่วยให้ก้างปลาที่ติดตื้น ๆ หลุดออกได้ บางครั้งการบ้วนคอเบา ๆ อาจช่วยให้ก้างหลุดออกมาเอง

อย่างไรก็ตาม ควรทำอย่างระมัดระวัง และไม่ควรกลืนอาหารก้อนใหญ่เพื่อดันก้างลงไป

2. ไอเบา ๆ

หากก้างปลาติดอยู่บริเวณด้านบนของลำคอ การไอเบา ๆ อาจช่วยให้ร่างกายขับก้างออกมาเองตามธรรมชาติ

3. ตรวจดูในกระจก

ในบางกรณี ก้างปลาอาจติดอยู่บริเวณที่มองเห็นได้ เช่น บริเวณต่อมทอนซิล หากเห็นชัดและอยู่ตื้น ๆ อาจใช้ไฟฉายช่วยส่องดู

แต่ไม่ควรใช้ของแหลม เช่น ไม้จิ้มฟัน หรืออุปกรณ์แข็ง ๆ เขี่ยก้างปลา เพราะอาจทำให้เกิดแผลหรือดันก้างเข้าไปลึกกว่าเดิม

4. ไปพบแพทย์

หากลองวิธีเบื้องต้นแล้วก้างปลายังไม่หลุด หรือรู้สึกเจ็บมาก ควรไปพบแพทย์หรือโรงพยาบาล

แพทย์จะใช้เครื่องมือเฉพาะทาง เช่น

• ไฟส่องตรวจลำคอ

• คีมขนาดเล็กสำหรับคีบก้างปลา

• กล้องส่องลำคอหรือหลอดอาหาร

การเอาก้างปลาออกโดยแพทย์มักใช้เวลาไม่นาน และปลอดภัยกว่าการพยายามเอาออกเอง

สัญญาณที่ควรรีบไปโรงพยาบาล

บางกรณี ก้างปลาติดคออาจเป็นเรื่องเล็กน้อย แต่หากมีอาการต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์ทันที

• เจ็บคอมาก

• กลืนอาหารไม่ได้

• กลืนน้ำลายลำบาก

• มีเลือดออกจากคอ

• หายใจลำบาก

• รู้สึกว่าก้างปลาติดลึกลงไป

อาการเหล่านี้อาจบ่งบอกว่าก้างปลา แทงลึกหรือทำให้เกิดการบาดเจ็บในลำคอ

การสังเกตอาการหลังเอาก้างปลาออก

หลังจากเอาก้างปลาออกแล้ว อาจยังรู้สึกระคายเคืองคอเล็กน้อยได้ เนื่องจากเนื้อเยื่อในลำคอถูกก้างปลาขูดหรือแทง

อาการที่พบได้ เช่น

• เจ็บคอเล็กน้อย

• ระคายเคืองเวลกลืน

• รู้สึกเหมือนยังมีก้างติดอยู่

อาการเหล่านี้มักดีขึ้นภายใน 1–2 วัน

อย่างไรก็ตาม หากมีอาการต่อไปนี้ ควรไปพบแพทย์

• เจ็บคอมากขึ้น

• มีไข้

• กลืนลำบากมากขึ้น

• ปวดลึกในคอหรือหน้าอก

อาการเหล่านี้อาจเป็นสัญญาณของ การติดเชื้อหรือภาวะแทรกซ้อน

วิธีป้องกันก้างปลาติดคอ

แม้ว่าก้างปลาจะเป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ แต่สามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยวิธีง่าย ๆ

• เคี้ยวอาหารให้ละเอียดก่อนกลืน

• ระวังก้างปลาโดยเฉพาะปลาที่มีก้างเล็กจำนวนมาก

• ไม่พูดหรือหัวเราะขณะกำลังกินปลา

• เลือกปลาแล่หรือปลาที่เอาก้างออกแล้ว

สำหรับเด็กเล็ก ควรช่วยตรวจสอบก้างปลาก่อนให้รับประทานเสมอ

สรุป

ก้างปลาติดคอเป็นเหตุการณ์ที่พบได้บ่อย แต่การจัดการอย่างถูกต้องมีความสำคัญมาก วิธีพื้นบ้านอย่าง กลืนข้าวก้อนใหญ่หรือกลืนอาหารก้อนใหญ่ไม่ใช่วิธีที่ปลอดภัย เพราะอาจทำให้ก้างปลาแทงลึกและเกิดการบาดเจ็บได้

วิธีแก้ก้างปลาติดคอที่ปลอดภัย ได้แก่

• ดื่มน้ำหรือบ้วนคอเบา ๆ

• ไอเบา ๆ

• ตรวจดูในกระจก

• ไปพบแพทย์หากเอาออกไม่ได้

หากมีอาการรุนแรง เช่น เจ็บมาก กลืนลำบาก หรือหายใจลำบาก ควรไปโรงพยาบาลทันทีเพื่อรับการรักษาที่เหมาะสม

FAQ – คำถามที่พบบ่อย

Q: ก้างปลาติดคอควรทำอย่างไรเป็นอันดับแรก?

A: หากรู้สึกว่าก้างปลาติดคอ ควรลองดื่มน้ำหรือบ้วนคอเบา ๆ เพื่อช่วยให้ก้างที่ติดตื้นหลุดออกเองได้ หากยังรู้สึกเจ็บหรือมีสิ่งแปลกปลอมติดอยู่ ควรหลีกเลี่ยงการกลืนอาหารก้อนใหญ่ และพิจารณาไปพบแพทย์เพื่อตรวจลำคอ

Q: กลืนข้าวก้อนใหญ่ช่วยให้ก้างปลาหลุดจริงหรือไม่?

A: วิธีนี้ไม่ใช่วิธีที่แพทย์แนะนำ เพราะการกลืนข้าวก้อนใหญ่สามารถดันก้างปลาให้แทงลึกเข้าไปในลำคอหรือหลอดอาหาร ทำให้เกิดแผลหรือการอักเสบได้

Q: ก้างปลาติดคอสามารถหายเองได้หรือไม่?

A: ในบางกรณี ก้างปลาที่ติดตื้นอาจหลุดออกเองเมื่อดื่มน้ำหรือไอเบา ๆ แต่หากยังมีอาการเจ็บคอ กลืนลำบาก หรือรู้สึกว่ามีก้างติดอยู่นานหลายชั่วโมง ควรไปพบแพทย์เพื่อตรวจอย่างละเอียด

Q: เมื่อไหร่ควรไปโรงพยาบาลเมื่อก้างปลาติดคอ?

A: ควรไปโรงพยาบาลทันทีหากมีอาการต่อไปนี้ เช่น เจ็บคอมาก กลืนอาหารไม่ได้ กลืนน้ำลายลำบาก หายใจลำบาก หรือมีเลือดออกจากคอ เพราะอาจเป็นสัญญาณว่าก้างปลาแทงลึกหรือเกิดการบาดเจ็บในลำคอ

Q: หลังเอาก้างปลาออกแล้ว ทำไมยังรู้สึกเหมือนมีก้างติดอยู่?

A: หลังจากเอาก้างปลาออกแล้ว เนื้อเยื่อในลำคออาจเกิดการระคายเคืองหรือมีแผลเล็ก ๆ ทำให้รู้สึกเหมือนยังมีก้างติดอยู่ อาการนี้มักดีขึ้นภายใน 1–2 วัน หากอาการไม่ดีขึ้นหรือมีไข้ ควรไปพบแพทย์

References / แหล่งข้อมูล

• American Academy of Otolaryngology – Foreign bodies in the throat

• Mayo Clinic – Swallowed foreign objects

• National Health Service (NHS) – Fish bone stuck in throat

• MedlinePlus – Esophageal foreign body