โรคกระเพาะ อาการเป็นอย่างไร? สาเหตุ สัญญาณเตือน และวิธีดูแล
สรุปสั้น ๆ
โรคกระเพาะอาหาร มีอาการอย่างไร? ปวดท้อง แสบท้อง หลังอาหารหรือเวลาหิว เสี่ยงเรื้อรังหากละเลย เรียนรู้


โรคกระเพาะอาหาร มีอาการอย่างไร? ปวดท้อง แสบท้อง หลังอาหารหรือเวลาหิว เสี่ยงเรื้อรังหากละเลย เรียนรู้

“โรคกระเพาะอาหาร” หรือ Gastritis คือภาวะที่เยื่อบุกระเพาะอาหารเกิดการอักเสบ อาจเป็นแบบเฉียบพลัน (acute) หรือเรื้อรัง (chronic) ซึ่งมักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรีย H. pylori การใช้ยา NSAIDs ดื่มแอลกอฮอล์ สูบบุหรี่ หรือมีภาวะความเครียดเรื้อรัง
ผู้ป่วยโรคกระเพาะมักมีอาการดังนี้:
ปวดแน่นหรือแสบบนท้องส่วนบน (ใต้ลิ้นปี่) เป็น ๆ หาย ๆ มักแย่เวลาท้องว่างหรือกลางคืน
คลื่นไส้ อาเจียน โดยเฉพาะหลังกินอาหาร หรือในบางรายอาเจียนเป็นเลือดหรือมีสีคล้ายกาแฟ
รู้สึกอิ่มเร็ว ท้องอืด เรอบ่อยแน่นท้อง แม้กินน้อยก็อึดอัด
เบื่ออาหาร น้ำหนักลดกะทันหัน จากความไม่สบายท้องเรื้อรัง
อุจจาระดำหรือถ่ายเป็นเลือด, เวียนศีรษะ เนื่องจากเลือดออกในระบบทางเดินอาหาร
อาการอาจเกิดเฉียบพลันหรือค่อยเป็นค่อยไป และบางคนไม่มีอาการเลยในช่วงเริ่มแรก
เชื้อแบคทีเรีย H. pylori เป็นสาเหตุหลัก ทำให้เยื่อบุเสียหายและอักเสบ
ยา NSAIDs และแก้ปวดชนิดอื่น เช่น แอสไพริน โดโลเฟแนก เป็นต้น ทำให้เยื่อบุกระเพาะถูกกัดเซาะ
พฤติกรรมเสี่ยง เช่น สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ เครื่องดื่มคาเฟอีน และสตรีสเรื้อรัง
ภาวะภูมิต้านตนเองหรือการไหลย้อนของน้ำดี (bile reflux) ก็สามารถกระตุ้นให้เกิด gastritis ได้เช่นกัน
เริ่มด้วยการถามอาการและตรวจร่างกาย
ตรวจเลือด/อุจจาระเพื่อหาเชื้อ H. pylori และการติดเชื้ออื่น
ถ้าอาการเรื้อรังหรือมีเลือดออก ต้องตรวจ ส่องกล้องกระเพาะอาหาร (EGD) เพื่อประเมินเยื่อบุและแผลในกระเพาะ
พักผ่อน ดื่มน้ำ และหลีกเลี่ยงสารระคายเคือง เช่น ยาแสลง อาหารเผ็ดหรือเครื่องดื่มร้อน/เย็นจัด
อาจใช้ ยา antacids, H2-blockers หรือ PPIs ช่วยลดกรดในกระเพาะ
หากตรวจพบ H. pylori แพทย์จะให้ยา Antibiotics พร้อม PPI หรือ bismuth-based therapy
หากเกิดจาก NSAIDs หรือแอลกอฮอล์ ให้หยุดใช้ยาและปรับพฤติกรรม
ผู้ป่วยบางรายอาจต้องเสริมวิตามิน B12 หากมีภาวะ pernicious anemia
การรักษาต่อเนื่อง 4–8 สัปดาห์ช่วยให้อาการดีขึ้นและเยื่อบุกระเพาะมีโอกาสฟื้นตัว
หากพบอาการต่อไปนี้ ควรรีบพบแพทย์โดยด่วย:
อาเจียนเป็นเลือด หรืออุจจาระดำคล้ายน้ำมันมะตอย
ปวดท้องรุนแรงอย่างเฉียบพลัน
อ่อนแรง วิงเวียน หรือซีดผิดปกติ
อาการไม่ดีขึ้นหลังใช้ยาและปรับพฤติกรรม 1–2 สัปดาห์
✅ ล้างมือก่อนกินอาหาร
✅ ทานอาหารสุก สะอาด และหลีกเลี่ยงอาหารเผ็ดจัด เปรี้ยวจัด
✅ ลดหรือเลิกใช้ NSAIDs / งดสุรา / ลดคาเฟอีน
✅ จัดการความเครียด พักผ่อนให้เพียงพอ
✅ สังเกตอาการเบื้องต้น เช่น ปวดท้องเรื้อรังหรืออาเจียนบ่อย และไปตรวจเมื่อต้องการ
โรคกระเพาะอาหารเกิดได้ทั้งแบบเฉียบพลันและเรื้อรัง โดยสาเหตุหลักมาจาก H. pylori, ยาแก้ปวด และพฤติกรรมเสี่ยงต่าง ๆ อาการเริ่มต้นมักเป็นจุกแน่น ปวดท้อง คลื่นไส้อาเจียน หรือเบื่ออาหาร แต่หากละเลยอาจพัฒนาเป็นแผลหรือเลือดออกในกระเพาะได้ การสังเกตอาการอย่างละเอียด รักษาอย่างเหมาะสม และแก้พฤติกรรมเสี่ยง จะช่วยป้องกันภาวะแทรกซ้อนและรักษาคุณภาพชีวิตได้ครับ
Mayo Clinic – Gastritis Symptoms and Causes
VeryWell Health – Chronic / Acute Gastritis
Merck Manual – Gastritis and Peptic Ulcer Disease
NewYork‑Presbyterian & NIH – Symptoms & Causes
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติหรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนปรับการรักษา
เขียนและเรียบเรียงโดย Healthntier จากงานวิจัยที่ตีพิมพ์และข้อมูลของหน่วยงานสาธารณสุข บทความได้รับการทบทวนเมื่อมีหลักฐานใหม่ หรืออย่างน้อยทุก 12 เดือน หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งทีมงาน ได้ · นโยบายบรรณาธิการ
สุขภาพ ·

