หินปูนในฟัน: หากไม่ขูดจะเกิดอะไรขึ้น? ดูแลฟันให้แข็งแรง
สรุปสั้น ๆ
หากไม่ขูดหินปูน ฟันเหลือง เหงือกอักเสบ ฟันโยก และเสี่ยงโรคหัวใจ! เรียนรู้ผลเสียของหินปูน วิธีป้องกัน และเคล็ดลับดูแลฟันให้สะอาดทุกวัน


หากไม่ขูดหินปูน ฟันเหลือง เหงือกอักเสบ ฟันโยก และเสี่ยงโรคหัวใจ! เรียนรู้ผลเสียของหินปูน วิธีป้องกัน และเคล็ดลับดูแลฟันให้สะอาดทุกวัน

การดูแลสุขภาพฟันและเหงือกเป็นเรื่องสำคัญที่หลายคนมองข้าม หนึ่งในปัญหาที่พบได้บ่อยคือ หินปูน (Dental Calculus) ซึ่งเกิดจากการสะสมของคราบจุลินทรีย์ (Plaque) บนฟัน เมื่อเวลาผ่านไปคราบเหล่านี้จะแข็งตัวกลายเป็นหินปูน การไม่ขูดหินปูนออกอาจนำไปสู่ปัญหาสุขภาพช่องปากที่รุนแรง และยังส่งผลต่อสุขภาพร่างกายโดยรวมอีกด้วย
หินปูนคือคราบจุลินทรีย์ที่สะสมบนฟันและเหงือก หากแปรงฟันไม่ทั่วถึงหรือไม่ใช้ไหมขัดฟัน คราบเหล่านี้จะสะสมและแข็งตัวภายใน 24–72 ชั่วโมง กลายเป็นหินปูนที่แข็งและยากต่อการกำจัดด้วยการแปรงฟันธรรมดา
💡 สาเหตุหลักของการเกิดหินปูน:
แปรงฟันไม่สะอาดหรือไม่ทั่วถึง
ใช้ไหมขัดฟันน้อยหรือไม่ใช้เลย
กินอาหารหวานหรือแป้งบ่อย
สูบบุหรี่หรือดื่มชา-กาแฟมาก
ไม่ตรวจสุขภาพฟันและขูดหินปูนตามคำแนะนำ
หินปูนเป็นตัวสะสมแบคทีเรียที่ปล่อยกลิ่นไม่พึงประสงค์ ทำให้ฟันเหลืองและมีกลิ่นปาก แม้คุณจะแปรงฟันเป็นประจำก็ไม่สามารถกำจัดหินปูนเองได้
แบคทีเรียในหินปูนทำให้เหงือกอักเสบ เกิดอาการบวม แดง และเจ็บ หากปล่อยไว้เรื้อรัง เหงือกจะถอย ฟันหลวม และอาจสูญเสียฟันในที่สุด
คราบหินปูนทำให้แบคทีเรียปล่อยกรดทำลายเคลือบฟัน ทำให้เกิดฟันผุได้ง่าย และหากมีแผลในเหงือก แบคทีเรียสามารถเข้าสู่กระแสเลือด ทำให้เกิดการติดเชื้อ
แบคทีเรียจากหินปูนอาจเข้าสู่กระแสเลือด ส่งผลให้เกิดความเสี่ยงโรคหัวใจ ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และปอดอักเสบ การดูแลสุขภาพช่องปากจึงสัมพันธ์กับสุขภาพโดยรวม
ฟันสึกกร่อนเร็วขึ้น
ปวดฟันหรือฟันโยก
การบดเคี้ยวอาหารไม่เต็มประสิทธิภาพ
เพิ่มความเสี่ยงโรคเหงือกเรื้อรัง
ฟันสะอาดขึ้นและสีฟันขาวสดใส
กลิ่นปากลดลง
ลดความเสี่ยงฟันผุและเหงือกอักเสบ
ป้องกันปัญหาสุขภาพช่องปากระยะยาว
กระตุ้นสุขภาพเหงือกให้แข็งแรง
💡 ประโยชน์อื่น ๆ:
การขูดหินปูนทำให้คุณสามารถเห็นคราบและฟันที่สะสมอยู่ตามซอกฟัน ทำให้รู้วิธีการแปรงฟันและดูแลช่องปากได้ถูกวิธี
สำหรับคนทั่วไป: ทุก 6 เดือน
ผู้มีปัญหาเหงือกอักเสบ ฟันเหลืองง่าย สูบบุหรี่ หรือมีฟันเคี้ยวติดอาหาร: ทุก 3–4 เดือน
💡 เคล็ดลับดูแลฟันหลังขูดหินปูน:
แปรงฟันวันละ 2 ครั้ง ใช้ยาสีฟันฟลูออไรด์
ใช้ไหมขัดฟันหรือแปรงซอกฟัน
ลดอาหารหวานและเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูง
ตรวจฟันประจำปีและทำความสะอาดฟันอย่างสม่ำเสมอ
ดื่มน้ำให้เพียงพอเพื่อช่วยล้างเศษอาหารและคราบแบคทีเรีย
Q1: ขูดหินปูนเจ็บไหม?
✔️ ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ ใช้เวลาไม่นานและทันตแพทย์จะทำให้สบาย
Q2: ขูดหินปูนทำให้ฟันผุหรือฟันบางหรือไม่?
✔️ ไม่ทำให้ฟันผุหรือฟันบาง แต่ช่วยทำให้ฟันสะอาดและสุขภาพดีขึ้น
Q3: เด็กควรขูดหินปูนหรือไม่?
✔️ ขูดได้โดยเฉพาะเมื่อเริ่มมีฟันแท้ เพื่อป้องกันฟันผุและเหงือกอักเสบ
Q4: ขูดหินปูนแล้วฟันกลับเหลืองเร็วไหม?
✔️ ขึ้นอยู่กับการดูแลหลังขูด หากแปรงฟันไม่ดีหรือกินอาหารสีจัด ฟันอาจเหลืองได้
Q5: ขูดหินปูนบ่อยเกินไปอันตรายไหม?
✔️ การขูดบ่อยเกินไปโดยไม่จำเป็นอาจทำให้ฟันสึก แต่สำหรับคนทั่วไป 6 เดือนครั้งถือว่าปลอดภัย
Tonetti, M. S., Jepsen, S., Jin, L., & Otomo-Corgel, J. (2017). Impact of the global burden of periodontal diseases on health, nutrition, and wellbeing of mankind: A call for global action. Journal of Clinical Periodontology, 44(5), 456–462.
Mayo Clinic. (2021). Dental cleaning: Why it’s important.
American Dental Association. (2022). Scaling and Root Planing: Cleaning Below the Gumline.
WebMD. (2021). Why Dental Cleanings Are Important.
บทความนี้ให้ข้อมูลทั่วไปเพื่อการศึกษา ไม่ใช่การวินิจฉัยหรือคำแนะนำทางการแพทย์เฉพาะบุคคล หากมีอาการผิดปกติหรือมีโรคประจำตัว ควรปรึกษาแพทย์หรือเภสัชกรก่อนปรับการรักษา
เขียนและเรียบเรียงโดย Healthntier จากงานวิจัยที่ตีพิมพ์และข้อมูลของหน่วยงานสาธารณสุข บทความได้รับการทบทวนเมื่อมีหลักฐานใหม่ หรืออย่างน้อยทุก 12 เดือน หากพบข้อมูลคลาดเคลื่อน แจ้งทีมงาน ได้ · นโยบายบรรณาธิการ

